Wystawy

„Dziady” Adama Mickiewicza

Adam Mickiewicz (1798–1855) — urodzony w Zaosiu lub Nowogródku, zmarły w Stambule.
Polski poeta romantyczny, uznawany – obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego – za najwybitniejszego twórcę polskiego romantyzmu oraz jednego z najważniejszych poetów europejskich.

Studiował na Uniwersytecie Wileńskim, następnie pracował jako nauczyciel w Kownie.
Współtwórca Towarzystwa Filomatów, za działalność patriotyczną aresztowany i więziony w Wilnie.
Lata 1824–1829 spędził w Rosji, gdzie wszedł w krąg postępowej inteligencji.
Od 1832 r. mieszkał głównie w Paryżu, z krótkimi pobytami w Lozannie i Rzymie.
W 1834 r. zawarł małżeństwo z Celiną Szymanowską.
W Collège de France kierował katedrą literatur słowiańskich, współtworząc środowisko demokratycznej opozycji.
Związał się także z kołem Andrzeja Towiańskiego.

Pozostawił obszerną i zróżnicowaną twórczość, obejmującą lirykę, poematy, dramaty i publicystykę

Andrzej Wajda i jego dzieła

Andrzej Wajda urodził się 6 marca 1926 w Suwałkach, zmarł 9 października 2016 w  Warszawie. Jest jednym z najwybitniejszych i najpopularniejszych polskich reżyserów oraz współtwórcą polskiej szkoły filmowej. Studiował malarstwo  na ASP w Krakowie, a następnie reżyserię w Łodzi. Jest reżyserem niezwykle płodnym i wszechstronnym. Ma na swoim koncie filmy psychologiczne, historyczne, polityczne i adaptacje dzieł literatury pięknej. W każdym z tych gatunków artysta stworzył obrazy, które na stałe weszły do historii polskiego kina. W dowód uznania za wybitne zasługi    w dziedzinie filmu Wajda otrzymał wiele prestiżowych nagród. Jest m.in. doktorem honoris causa kilku uniwersytetów i kawalerem orderu Legii Honorowej. W latach 1972-83 był kierownikiem zespołu filmowego „X”, a od 1978 do 1983 r. prezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich. W latach 1989-91 był senatorem RP. Andrzej Wajda był również członkiem Europejskiej Akademii Filmowej i francuskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Życie literackie w warszawskim getcie

Dlaczego pisali?
• Poczucie misji wobec tych, którzy zginęli
• Pozostawienie świadectwa
• Poczucie winy
• Zadośćuczynienie
• Uwolnienie od traumy
• Rodzaj oczyszczenia

Opracowanie wystawy: dr Wiesława Młynarczyk, Muzeum Getta Warszawskiego

Józef Maksymilian Ossoliński i jego spuścizna

Józef Maksymilian Ossoliński herbu Topór urodził się w 1748 r. w Woli Mieleckiej na historycznej ziemi sandomierskiej. Został absolwentem Collegium Nobilium jezuitów w Warszawie. Swoje życie poświęcił polskiej kulturze i nauce, był bibliofilem, powieściopisarzem, poetą, badaczem literatury, tłumaczem, leksykografem, historykiem, prekursorem badań nad słowiańszczyzną i politykiem. Prowadził studia historyczno-literackie w Bibliotece Królewskiej i wielkiej Bibliotece Załuskich stworzonej przez niezwykle zasłużonych dla polskiej kultury braci biskupów: Józefa Andrzeja i Andrzeja Stanisława Załuskich. Publikował na łamach warszawskich pism: „Monitora” oraz „Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych”, a później wspierał lwowski „Dziennik Patriotycznych Polaków”. Jego najważniejszym dziełem były „Wiadomości Historyczno-Krytyczne do Dziejów Literatury Polskiey, o Pisarzach Polskich, także Postronnych, którzy w Polszcze albo o Polszcze pisali, oraz o ich Dziełach…” — zbiór biografii ludzi pióra. Zmarł w 1826 r.

2025 Rok Stefana Żeromskiego

Stefan Żeromski urodził się 14 października 1864 r. w Strawczynie, zmarł 20 listopada 1925 r. w Warszawie.  Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej herbu Jelita.

Polski prozaik, publicysta, dramaturg, pierwszy prezes polskiego PEN Clubu, Prezydent Rzeczypospolitej Zakopiańskiej, filister honoris causa polskiej korporacji akademickiej Pomerania. Pracował też jako guwerner w domach ziemiańskich i zastępca bibliotekarza w Muzeum Narodowym Polskim   w Rapperswilu.

Posługiwał się pseudonimami Maurycy Zych, Józef Katerla i Stefan Iksmoreż.  Ze względu  na zaangażowanie społeczne nazwany był „sumieniem polskiej literatury” lub „sumieniem narodu”.

2025 Rok Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

Maria Teresa Pawlikowska-Jasnorzewska z domu Kossak, primo voto Bzowska, secundo voto Pawlikowska, tertio voto Jasnorzewska (urodziła się 24 listopada 1891 w Krakowie, zmarła 9 lipca 1945 w Manchesterze) – polska poetka i dramatopisarka dwudziestolecia międzywojennego. Luźno związana ze Skamandrem.

Poetka sporo podróżowała, czego ślady można odnaleźć w jej twórczości. Przebywała między innymi we Włoszech, Turcji, w Północnej Afryce i we Francji. W 1924 r. zadebiutowała jako pisarka sztuką Szofer Archibald. Komedia w trzech aktach. Do 1939 r. napisała piętnaście sztuk. Większość z nich to typowe komedie. Z powodu perspektywy, z jakiej ujmowała tematy takie jak aborcja i związki pozamałżeńskie, niektóre z jej sztuk uważane były za skandalizujące.

Twórczość Jana Kochanowskiego

Jan Kochanowski herbu Korwin urodził się ok. 1530 w Sycynie, zmarł 22 sierpnia 1584 w Lublinie – polski poeta epoki renesansu, tłumacz, prepozyt kapituły katedralnej poznańskiej w latach 1564–1574, poeta nadworny Stefana Batorego w 1579 roku, sekretarz królewski Zygmunta II Augusta i Stefana Batorego, wojski sandomierski w latach 1579–1584. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych twórców renesansu w Europie i poetę, który najbardziej przyczynił się do rozwoju polskiego języka literackiego.

2025 Rok Antoniego Słonimskiego

Antoni Słonimski urodził się 15 listopada 1895 w Warszawie, zmarł 4 lipca 1976 tamże – polski poeta pochodzenia żydowskiego, dramatopisarz, prozaik, felietonista, tłumacz, członek założyciel kabaretu „Pod Picadorem” (1918) i grupy literackiej „Skamander” (1918), w latach 1924–1939 współpracownik tygodnika „Wiadomości Literackie”, w latach 1926–1934 współpracownik tygodnika „Cyrulik Warszawski”, od 1928 członek Związku Zawodowego Literatów Polskich; w czasie II wojny światowej przebywał na emigracji; w latach 1948–1951 dyrektor Instytutu Kultury Polskiej w Londynie, w latach 1956–1959 prezes Związku Literatów Polskich, autor i sygnatariusz Listu 34 (1964), sygnatariusz Listu 59 (1975); malarz, grafik i rysownik, w latach 1913–1919 współpracownik tygodnika „Sowizdrzał”; krytyk literacki, teatralny i filmowy.