{"id":47,"date":"2025-06-24T09:24:25","date_gmt":"2025-06-24T07:24:25","guid":{"rendered":"https:\/\/2025.pceik.pl\/podn\/?page_id=47"},"modified":"2026-01-29T15:23:17","modified_gmt":"2026-01-29T14:23:17","slug":"materialy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/materialy\/","title":{"rendered":"Publikacje"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\">J\u0119zyk polski jako naturalna przestrze\u0144 realizacji edukacji obywatelskiej<\/p>\n\n\n\n<p>W roku szkolnym 2025\/2026 jednym z podstawowych kierunk\u00f3w realizacji polityki o\u015bwiatowej pa\u0144stwa jest priorytet dotycz\u0105cy szko\u0142y jako\u00a0 miejsca edukacji obywatelskiej. Zawiera si\u0119 w nim kszta\u0142towanie u uczni\u00f3w \u00a0postaw patriotycznych, spo\u0142ecznych i obywatelskich, odpowiedzialno\u015bci za region i ojczyzn\u0119 oraz dba\u0142o\u015bci o bezpiecze\u0144stwo w\u0142asne i innych. Priorytet ten jasno wskazuje, \u017ce edukacja obywatelska nie jest domen\u0105 jednego przedmiotu. To zadanie ca\u0142ej szko\u0142y, a j\u0119zyk polski \u2013 jako przedmiot oparty na pracy z tekstem, j\u0119zykiem i warto\u015bciami \u2013 zajmuje w tym procesie miejsce szczeg\u00f3lne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Edukacja obywatelska w podstawie programowej j\u0119zyka polskiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Szko\u0142a podstawowa (klasy IV\u2013VIII)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podstawa programowa j\u0119zyka polskiego naturalnie wpisuje si\u0119 w cele edukacji obywatelskiej. Na tym etapie uczniowie rozwijaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>rozumienie podstawowych warto\u015bci<\/strong>, takich jak wolno\u015b\u0107, odpowiedzialno\u015b\u0107, solidarno\u015b\u0107, godno\u015b\u0107 i prawda;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>umiej\u0119tno\u015b\u0107 analizy tekst\u00f3w kultury<\/strong> pod k\u0105tem postaw bohater\u00f3w, wybor\u00f3w moralnych i relacji spo\u0142ecznych;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kompetencje komunikacyjne<\/strong> \u2013 prowadzenie dyskusji, formu\u0142owanie argument\u00f3w, kultur\u0119 j\u0119zyka;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u015bwiadomo\u015b\u0107 j\u0119zykow\u0105<\/strong>, w tym rozpoznawanie manipulacji, perswazji i <em>fake news\u00f3w<\/em>;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>uczestnictwo w kulturze<\/strong> oraz rozumienie roli instytucji publicznych i wsp\u00f3lnotowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>J\u0119zyk polski staje si\u0119 przestrzeni\u0105 rozmowy o odpowiedzialno\u015bci jednostki, wsp\u00f3lnocie, normach spo\u0142ecznych i konsekwencjach podejmowanych decyzji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Szko\u0142a ponadpodstawowa (liceum, technikum)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na kolejnym etapie edukacyjnym akcent przesuwa si\u0119 na bardziej pog\u0142\u0119bion\u0105 refleksj\u0119 obywatelsk\u0105. Uczniowie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>analizuj\u0105 dyskurs publiczny;<\/li>\n\n\n\n<li>ucz\u0105 si\u0119 rozumienia j\u0119zyka medi\u00f3w, propagandy i manipulacji;<\/li>\n\n\n\n<li>interpretuj\u0105 teksty w kontek\u015bcie historycznym i spo\u0142ecznym;<\/li>\n\n\n\n<li>tworz\u0105 wypowiedzi argumentacyjne;<\/li>\n\n\n\n<li>przygotowuj\u0105 si\u0119 do \u015bwiadomego uczestnictwa w debacie publicznej;<\/li>\n\n\n\n<li>podejmuj\u0105 refleksj\u0119 nad rol\u0105 obywatela i pa\u0144stwa (np. w literaturze romantycznej, pozytywistycznej i wsp\u00f3\u0142czesnej).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Czego mo\u017cemy uczy\u0107 na j\u0119zyku polskim w ramach edukacji obywatelskiej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na lekcjach j\u0119zyka polskiego edukacja obywatelska mo\u017ce by\u0107 realizowana m.in. poprzez:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>analiz\u0119 literackich i publicystycznych postaw obywatelskich bohater\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n<li>rozmowy o wolno\u015bci s\u0142owa, odpowiedzialno\u015bci za j\u0119zyk i s\u0142owo;<\/li>\n\n\n\n<li>refleksj\u0119 nad r\u00f3\u017cnym rozumieniem poj\u0119cia patriotyzmu;<\/li>\n\n\n\n<li>krytyczn\u0105 analiz\u0119 przekaz\u00f3w medialnych;<\/li>\n\n\n\n<li>nauk\u0119 rozpoznawania dezinformacji i manipulacji;<\/li>\n\n\n\n<li>kszta\u0142cenie kultury debaty, szacunku dla odmiennych pogl\u0105d\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n<li>refleksj\u0119 nad to\u017csamo\u015bci\u0105 lokaln\u0105, regionaln\u0105, narodow\u0105 i europejsk\u0105;<\/li>\n\n\n\n<li>prac\u0119 z tekstami dotycz\u0105cymi praw cz\u0142owieka;<\/li>\n\n\n\n<li>&nbsp;wprowadzaniu zasad i umiej\u0119tno\u015bci pos\u0142ugiwania si\u0119 j\u0119zykiem inkluzywnym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W tym miejscu chcia\u0142abym podzieli\u0107 si\u0119 z Kole\u017cankami i Kolegami ucz\u0105cymi j\u0119zyka polskiego kilkoma sprawdzonymi \u017ar\u00f3d\u0142ami i materia\u0142ami, kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lnie pomocne w planowaniu zaj\u0119\u0107 poruszaj\u0105cych tematyk\u0119 edukacji obywatelskiej, krytycznego my\u015blenia oraz \u015bwiadomego uczestnictwa w \u017cyciu spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><u>Demagog (https:\/\/demagog.org.pl\/)<\/u><\/strong> to organizacja po\u017cytku publicznego zajmuj\u0105ca si\u0119 walk\u0105 z dezinformacj\u0105 i fake newsami. Oferuje warto\u015bciowe filmy edukacyjne, materia\u0142y oraz scenariusze lekcji, a tak\u017ce \u0107wiczenia z interpretacji informacji, kt\u00f3re z powodzeniem mo\u017cna wykorzystywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na lekcjach j\u0119zyka polskiego, szczeg\u00f3lnie podczas pracy z tekstami medialnymi i publicystycznymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Cennym wsparciem dla nauczycieli s\u0105 tak\u017ce materia\u0142y dost\u0119pne na stronie <strong><u>SOS dla Edukacji \u2013 Debaty M\u0142odzie\u017cowe (https:\/\/sosdlaedukacji.pl\/debaty-mlodziezowe\/).<\/u><\/strong> Jest to inicjatywa koalicji ponad 70 organizacji dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz edukacji obywatelskiej. W zasobach znajduj\u0105 si\u0119 gotowe tematy do dyskusji, scenariusze debat oraz inspiracje do rozm\u00f3w o demokracji, samorz\u0105dno\u015bci i dialogu, kt\u00f3re doskonale wpisuj\u0105 si\u0119 w kszta\u0142cenie kompetencji komunikacyjnych i argumentacyjnych uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c <strong><u>Szko\u0142a z Klas\u0105 (https:\/\/www.szkolazklasa.org.pl\/)<\/u><\/strong> \u2013 bogata, bezp\u0142atna biblioteka materia\u0142\u00f3w edukacyjnych. Nauczyciele znajd\u0105 tam scenariusze lekcji, gry edukacyjne, publikacje metodyczne oraz materia\u0142y wspieraj\u0105ce rozw\u00f3j kompetencji spo\u0142ecznych i obywatelskich na wszystkich etapach edukacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzupe\u0142nieniem tych zasob\u00f3w jest oferta <strong><u>Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) (https:\/\/ceo.org.pl\/)<\/u><\/strong>, kt\u00f3re zapewnia bezp\u0142atne wsparcie dla nauczycieli i uczni\u00f3w. Materia\u0142y CEO maj\u0105 wyra\u017anie praktyczny charakter \u2013 obejmuj\u0105 scenariusze, \u0107wiczenia oraz r\u00f3\u017cnorodne formy pracy, a ich celem jest wzmacnianie kompetencji spo\u0142eczno\u2011emocjonalnych, obywatelskich oraz odporno\u015bci psychicznej uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W kontek\u015bcie edukacji obywatelskiej warto r\u00f3wnie\u017c si\u0119gn\u0105\u0107 do zasob\u00f3w <strong><u>O\u015brodka Rozwoju Edukacji (ORE) (https:\/\/ore.edu.pl\/)<\/u><\/strong>. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje broszura autorstwa Marka Malinowskiego \u201ePatriotyzm refleksyjny na co dzie\u0144\u201d, zawieraj\u0105ca wprowadzenie metodyczne, przyk\u0142ady scenariuszy i \u0107wicze\u0144 do wykorzystania na r\u00f3\u017cnych etapach edukacji oraz teksty \u017ar\u00f3d\u0142owe, szczeg\u00f3lnie przydatne w szko\u0142ach ponadpodstawowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Istotnym wsparciem dla nauczycieli j\u0119zyka polskiego s\u0105 tak\u017ce <strong><u>materia\u0142y Amnesty International (https:\/\/www.amnesty.org.pl\/).<\/u><\/strong> Realizowany przez organizacj\u0119 projekt \u201eSzko\u0142a moich praw\u201d wspiera nowoczesn\u0105 edukacj\u0119 o prawach cz\u0142owieka i samorz\u0105dno\u015bci uczniowskiej. Szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe s\u0105 scenariusze lekcji j\u0119zyka polskiego dotycz\u0105ce komunikacji niewykluczaj\u0105cej oraz materia\u0142y \u0142\u0105cz\u0105ce refleksj\u0119 nad j\u0119zykiem z zagadnieniami godno\u015bci, r\u00f3wno\u015bci i praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p>Ministerialny priorytet na rok szkolny 2025\/2026 to <strong>realna szansa na wzmocnienie roli j\u0119zyka polskiego jako przestrzeni edukacji obywatelskiej<\/strong>. Dzi\u0119ki literaturze, pracy z j\u0119zykiem i analizie wsp\u00f3\u0142czesnych przekaz\u00f3w medialnych nauczyciele mog\u0105 skutecznie kszta\u0142towa\u0107 postawy odpowiedzialno\u015bci, dialogu i \u015bwiadomego uczestnictwa w \u017cyciu spo\u0142ecznym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Edukacja obywatelska zaczyna si\u0119 od rozmowy \u2013 a j\u0119zyk polski jest do niej najlepszym miejscem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;                                                                                   Dorota Siemaszko-Babij \u2013 &nbsp;nauczyciel konsultant <br>                                                               do spraw j\u0119zyka  polskiego w Powiatowym Centrum Edukacji i Kultury w Ole\u015bnicy<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>J\u0119zyk polski jako naturalna przestrze\u0144 realizacji edukacji obywatelskiej W roku szkolnym 2025\/2026 jednym z podstawowych kierunk\u00f3w realizacji polityki o\u015bwiatowej pa\u0144stwa jest priorytet dotycz\u0105cy szko\u0142y jako\u00a0 miejsca edukacji obywatelskiej. Zawiera si\u0119 w nim kszta\u0142towanie u uczni\u00f3w \u00a0postaw patriotycznych, spo\u0142ecznych i obywatelskich, odpowiedzialno\u015bci za region i ojczyzn\u0119 oraz dba\u0142o\u015bci o bezpiecze\u0144stwo w\u0142asne i innych. Priorytet ten jasno [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-47","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/47","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/47\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":972,"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/47\/revisions\/972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pceik.pl\/podn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}